01Kapsam
- Triyaj: birçok ana bilgisayardan hızla ne toplanacağı (olay günlükleri, kayıt defteri, Prefetch, Amcache, $MFT, gerekçelendiğinde bellek)
- İlk erişim, kalıcılık, yetki yükseltme, yanal hareket, veri sızdırma, etki
- Dizinlerde ve bulut kimliğinde hesap ele geçirme
- Fidye yazılımı: şifreleme başlangıcı, etkilenen paylaşımlar, silinmiş gölge kopyalar, fidye notu artefaktları
- Bildirim ve düzenleyici kararlar için kanıt: hangi veri, ne kadar, hangi ilgili kişiler
02Yanıtladığı sorular
- Saldırgan nasıl girdi ve en erken belirti ne zamandı?
- Hangi sistemlere ve hesaplara, hangi sırayla dokunuldu?
- Veriye erişildi mi ya da veri alındı mı; hacim ve içerik sınırlandırılabilir mi?
- Saldırgan hâlâ içeride mi; hangi kalıcılık yoluyla?
- Bildirim yükümlülüğünü hangi kanıt destekliyor ya da çürütüyor?
03Kullanılan delil
| Kaynak | Ne verir | Not |
|---|---|---|
| Her ana bilgisayardan triyaj paketleri (günlükler, kayıt defteri kovanları, Prefetch, Amcache, $MFT, $UsnJrnl, zamanlanmış görevler) | Ölçekli çalıştırma, kalıcılık ve dosya etkinliği | Her paketin hash değerini alın; toplama aracını ve ana bilgisayar saat sapmasını kaydedin. |
| Etki alanı denetleyicisi Security günlükleri ve dizin değişiklik kayıtları | Tüm ortamda kimlik doğrulama, hesap oluşturma, grup değişiklikleri, Kerberos etkinliği | Yanal hareket DC'de görünür olur; önce onun günlüklerini koruyun. |
| EDR, antivirüs, güvenlik duvarı, VPN ve proxy telemetrisi | Süreç ağaçları, engellenen eylemler, uzak oturumlar, giden hacimler | Ham olayları kendi saat dilimi notlanmış biçimde dışa aktarın; panolar özetler ve ayrıntıyı atar. |
| Kilit ana bilgisayarların bellek imajları ve sıfırıncı hasta sistemlerin tam imajları | Bellekteki araçlar, şifresi çözülmüş yükler, ilk erişim vektörü | Yeniden kurmadan önce imajlayın; yeniden kurulmuş ana bilgisayar kaybedilmiş kanıttır. |
| Yedekler ve günlükleri | Temiz referans kopyalar; yedek silme ya da müdahale kanıtı | Neyin değiştiğini bulmak için olay öncesi yedeği canlı sistemle karşılaştırın. |
04Nasıl ele alınır
Olay kaydını açın
Tek günlük, tek saat (UTC), tek sorumlu. Her eylem, karar ve toplanan öğe; zaman ve kişiyle bir satır alır. Bu kayıt sonradan özen yükümlülüğünün kanıtıdır.
Risk izin verdiği ölçüde sınırlamadan önce koruyun
Gücü kesmek yerine ağda yalıtın; önemli ana bilgisayarlarda belleği alın; günlük saklamayı uzatın ve bulut günlüklerini dışa aktarın; sanal makinelerin anlık görüntüsünü alın.
Tüm kaynaklardan tek bir kronoloji kurun
Ana bilgisayar artefaktları, dizin günlükleri, telemetri ve bulut günlükleri, kaynak başına sapmalar uygulanmış tek bir UTC ekseninde. Her ana bilgisayarda ilk ve son saldırgan eylemini işaretleyin.
Göstergeler üzerinden döndürerek kapsamı belirleyin
Doğrulanmış her gösterge (hesap, hash, IP, araç adı, görev adı) her kaynakta aranır; her eşleşme kapsamı ve kronolojiyi genişletir.
Veri etkisini dürüstçe sınırlandırın
Erişim günlükleri, dosya sunucusu denetimi, hazırlama arşivleri, giden aktarım hacimleri. Kanıt yoksa 'kanıtı yok' değil, 'dışlanamıyor' deyin.
05Artefaktlar
Bu alanın arkasındaki kütüphane kayıtları:
- Windows XML Olay Günlüğü (EVTX)
- Zamanlanmış görevler
- Hizmetler kayıt defteri anahtarı
- Prefetch dosyaları
- Amcache.hve
- AppCompatCache (Shimcache)
- BAM / DAM (Arka Plan ve Masaüstü Etkinlik Düzenleyicisi)
- Birim Gölge Kopyaları
- $UsnJrnl:$J (USN değişiklik günlüğü)
- SRUM (SRUDB.dat)
- Zone.Identifier alternatif veri akışı (Mark of the Web)
- auth.log ve secure
- systemd journal
- Launch agent ve launch daemon öğeleri
06Tuzaklar
- Sınırlama sırasında sistemleri yeniden kurmak ya da başlatmak belleği ve uçucu kanıtı yok eder; bilinçli karar verin.
- En erken uyarı nadiren en erken erişimdir; ilk göstergeden geriye doğru arayın.
- Şifreleme zamanı saldırının başlangıcı değil, sonudur.
- Tehdit raporlarındaki göstergeler bu ortamda sınanacak hipotezlerdir, bulgu değil.
- Veri sızdırma kanıtının yokluğu çoğu zaman günlüklemenin yokluğunu yansıtır ve öyle raporlanmalıdır.
07Rapor ne belirtir
- Olay kaydı özeti: kim, neyi, ne zaman, kimin kararıyla yaptı.
- Hash değerleri, kaynaklar, toplama zamanları ve saat sapmalarıyla kanıt envanteri.
- Her girişin ardındaki artefaktla, aşama başına saldırı kronolojisi.
- Doğrulanmış erişimi, olası erişimi ve dışlanamayanı ayıran veri etkisi beyanı.
- Kök neden ve kanıt boşlukları listesi.
08Bir rapora sorulacaklar
- Sınırlama onları değiştirmeden önce hangi sistemler imajlandı ya da belleği alındı?
- En erken saldırgan etkinliği ne kadar geriye, hangi artefaktla izlendi?
- Alınan veriyle ilgili ifadeyi tam olarak ne destekliyor; hangi günlükleme eksikti?
- Kronoloji, kaynak başına saat sapmalarıyla mı kuruldu?
09Standartlar
- NIST SP 800-61 Rev. 3 — Incident Response Recommendations and Considerations
- NIST SP 800-86 — Guide to Integrating Forensic Techniques into Incident Response
- ISO/IEC 27043:2015 — Incident investigation principles and processes
- ISO/IEC 27035-1:2023 — Information security incident management
- MITRE ATT&CK — Enterprise matrix
10Prosedürler ve vakalar
- SOP-01 · Olay yerinde ilk müdahale
- SOP-06 · Canlı müdahale ve uçucu veri toplama
- SOP-04 · Disk imajı ve doğrulama
- SOP-07 · Bulut ve e-posta koruma
- SOP-08 · İnceleme notları ve çalışma kaydı
- SOP-09 · Raporlama ve akran incelemesi
- VI-04 · Dosyalar şifrelendikten sonra kronolojinin yeniden kurulması
- VI-03 · Yönlendirilmiş ödeme e-postasının arkasındaki kayıtları okumak
- VI-08 · Bir hesap kötüye kullanımı iddiasını sınamak için oturum kayıtlarını okumak