Yazdırılabilir rehber · 9–10 yaş

Hece’yle Sesler ve Metinler

Her ders dört kısa sayfa, üç etkinlik ve bir yeni görev içerir. Türkçe sayfalar Türkçe sözcükleri, İngilizce sayfalar İngilizce sözcükleri kullanır; ikisi birbirinin çevirisi değildir, çünkü iki dil farklı yazılır ve farklı seslenir. Bu set alıştırmadır; okuma ya da işitme testi değildir.

Malzeme: Ekran yeterlidir. İsteğe bağlı: hecelere kâğıt üzerinde vurmak için bir kalem. Hiçbir şey yazılmaz, kaydedilmez, fotoğraflanmaz ya da paylaşılmaz.

Dersleri aç

Neyi gözlemleyebilirsiniz?

Çocuğun seçmeden önce sözcüğü ya da cümleyi yüksek sesle söyleyip her parçayı kontrol edip etmediğine bakın.

Sözcüğün hangi parçasının ya da hangi işaretin doğru olduğuna nasıl karar verdin?

Ders 1

Yazım örüntüsünü bul

Hedef: Birkaç sözcükte tekrar eden bir ses ya da yazım kuralını bulup yeni bir sözcüğe uygular.

Bir örüntüyü birkaç sözcükte sınayın. Kuralı tek bir sözcükte bulan çocuk, güvenmeden önce iki sözcük daha kontrol etmelidir.

Başlangıç: Kâğıda iki çoğul çifti yazın: kitap ve kitaplar, sonra ev ve evler.
Destek cümlesi: “Bu kural üçüncü bir sözcükte de işliyor mu? Hangi sözcük kuralı bozuyor?”
Sık karışıklık: Bir dilde doğru görünen çoğul öteki dilde yanlış olabilir; her dili kendi sayfasında kontrol edin.
Aktarımı gözlemleme: Türkçe çoğullar ünlü uyumunu izler. İngilizce çoğullar sözcüğün yazımını izler.

Göster: “Göl” sözcüğünün çoğulunu kur: sözcüğü ve çoğul ekini yerlerine koy.

Ders 2

Hece sınırını bul

Hedef: Bir sözcükteki ünlü seslerini sayar ve hecelerini bulmak için kullanır.

Harfleri değil ünlüleri sayın. Her hecede bir ünlü sesi vardır; ünlü sayısı hece sayısını verir.

Başlangıç: Çocukla birlikte “kalem” ve “arkadaş” sözcüklerinin hecelerini alkışlayın, alkışları ünlülerle karşılaştırın.
Destek cümlesi: “Sözcük nerede bölünüyor? Yavaşça söyle.”
Sık karışıklık: Ünsüz tek başına hece yapmaz. Ünsüzleri değil, ünlüleri sayın.
Aktarımı gözlemleme: İngilizce yazım heceleri çoğu zaman gizler; harflere değil sese dikkat edin.

Göster: “Konuşuyor” sözcüğünü hecelerinden doğru sırayla kur.

Ders 3

Sözcük parçalarını tanı

Hedef: Kökü eklenen parçadan ayırır ve eklenen parçanın ne yaptığını söyler.

Her parçanın ne kattığını sorun. Kök kendi başına anlam taşır; ek ya da önek anlamı değiştirir.

Başlangıç: “Kitapçı” ve “öğretmen” sözcüklerini kök ve ek olarak ayırın.
Destek cümlesi: “Kök tek başına anlam taşıyor mu? Ek ne katıyor?”
Sık karışıklık: Bazı sözcüklerin sonundaki parça ek değildir; sözcüğün kendi parçasıdır. Ayırmadan önce anlama bakın.
Aktarımı gözlemleme: Türkçede ekler kökün sonuna gelir. İngilizcede un- gibi önekler de vardır.

Göster: “Yüzücü”yü kur: kökü başa, eki sona koy.

Ders 4

Bağlamdan anlam bul

Hedef: Birden çok anlamı olan bir sözcüğün anlamını çevresindeki cümleye bakarak seçer.

Birden çok anlamı olan sözcük çevresindeki sözcüklere ihtiyaç duyar. Anlam seçilmeden önce cümlenin neyle ilgili olduğunu sorun.

Başlangıç: Yüksek sesle “yüz” ve “yaz” deyin; her birinin anlamlarını kâğıda yazın.
Destek cümlesi: “Anlamı gösteren, yanındaki hangi sözcükler?”
Sık karışıklık: Bir cümleye uyan anlam başka bir cümleye uymayabilir. Her cümleyi ayrı ayrı kontrol edin.
Aktarımı gözlemleme: Bazı sözcükler aynı görünür ama farklı anlam taşır. Her dilin kendi örnekleri vardır.

Göster: Her cümleyi “yüz” sözcüğünün anlamına göre ayır.

Ders 5

Noktalama anlamı değiştirir

Hedef: Cümlenin sonundaki işarete göre ne yaptığını söyler: soru, bilgi ya da güçlü duygu.

Bir işaret cümlenin işini değiştirir. Yalnızca sözcüklere değil, cümlenin ne yaptığına bakın.

Başlangıç: Kâğıda “Gelecek misin?” ve “Geleceksin.” yazın; ikisini de yüksek sesle okuyun.
Destek cümlesi: “Her cümlenin sonunda sesin nasıl değişti?”
Sık karışıklık: Bir işaret cümlenin ne yaptığını değiştirir. Yalnızca sözcüklere değil, cümlenin ne yaptığına bakın.
Aktarımı gözlemleme: Türkçede soru çoğu zaman “mi” ile sorulur; işaretler cümlenin türünü gösterir. İngilizcede soru çoğu zaman sözcük sırasını değiştirir.

Göster: Bu üç cümleyi ne yaptıklarına göre ayır.

Ders 6

Ana düşünceyi bul

Hedef: Bir paragrafın ana fikrini onu destekleyen ayrıntılardan ayırır.

Ana fikir paragrafın bütününün noktasıdır. Bir ayrıntı doğru olabilir ve yine de ana fikir olmayabilir.

Başlangıç: Kısa bir paragrafı yüksek sesle okuyun ve ana fikrini tek cümleyle söyleyin.
Destek cümlesi: “Hangi cümle diğerlerini kapsıyor? Hangisi küçük bir ayrıntı?”
Sık karışıklık: Bir başlık ayrıntıyı adlandırabilir. Başlığın tüm paragrafı kapsadığını kontrol edin.
Aktarımı gözlemleme: İki dilde de aynı ölçüyü kullanın: ana fikir, öteki bütün cümleleri açıklayan fikirdir.

Göster: Oku: “Kediler günün büyük bölümünde uyur. En çok gece ve şafakta hareket ederler.” Ana fikir nedir?

Ders 7

Metin kanıtıyla çıkarım yap

Hedef: Metnin desteklediği bir sonuca varır ve bu sonuca hangi kanıtın götürdüğünü söyler.

Bir çıkarım metinden bir kanıt ister. Herhangi bir sonucu kabul etmeden önce kanıtı sorun.

Başlangıç: Islak bir zeminle ilgili iki cümle okuyun ve bunun nedeninin ne olabileceğini sorun.
Destek cümlesi: “Bunu düşündüren ne okudun? Başka bir neden olabilir mi?”
Sık karışıklık: Kanıtsız tahmin çıkarım değildir. İki açıklamaya da uyan bir kanıt, hiçbirini kesin kanıtlamaz.
Aktarımı gözlemleme: Bir çıkarımı metinle sınayın. Metinde hangi sözcüklerin onu desteklediğini sorun.

Göster: Kapı çalındı. Masadaki tabaklar hazırdı ve biri “Hoş geldin!” diye seslendi. Ne çıkarabilirsin?

Ders 8

Olayları sırala

Hedef: Metin olayları o sırayla vermese bile olayları zaman sırasına koyar.

Önce “Ne oldu?” sorusunu, sonra “En sonunda ne oldu?” sorusunu sorun. “Önce” ve “sonra” gibi sözcükler okunan sırayı değiştirebilir.

Başlangıç: Kahvaltı, park ve uyku gibi kısa bir günü anlatın; çocuktan sırayla yeniden anlatmasını isteyin.
Destek cümlesi: “Önce ne oldu? En sonunda ne oldu? Bunu nereden biliyorsun?”
Sık karışıklık: Cümledeki sözcük sırası her zaman olay sırası değildir.
Aktarımı gözlemleme: Bir özet başlangıcı ve sonu tutar, küçük olayları dışarıda bırakır.

Göster: Yemek davetini sırayla diz: önce, sonra ve en sonda ne olur?

Bu setin ilerlemesi

Tamamlanan dersler bu tarayıcıda kalır. Bu seti sıfırlamak diğer Kids derslerini ve diğer ürünlerin verilerini korur.