Yazdırılabilir rehber · 9–10 yaş

Piko’yla Uzay Kanıtları: Hareket, Ölçek ve Modeller

Her derste Piko’nun çizimleri ve basit modelleri tek bir uzay fikrini sınar. Çocuklar tahmin eder, kontrol eder ve açıklar. Teleskop ya da gerçek gökyüzü gözlemi gerekmez; çocuktan kendi konumu ya da gökyüzü hakkında hiçbir şey sorulmaz.

Malzeme: Ekran yeterlidir. İsteğe bağlı: bir dönüşü ya da gölgeyi çizmek için kâğıt ve kurşun kalem. Hiçbir şey kaydedilmez, yazılmaz ya da paylaşılmaz.

Dersleri aç

Neyi gözlemleyebilirsiniz?

Çocuğun bir iddiasını çizimdeki kanıtla destekleyip desteklemediğine ve bir modelin neyi dışarıda bıraktığını söyleyip söyleyemediğine bakın.

Bu modelle ilgili fikrini hangi kanıt değiştirir ve neden?

Ders 1

Dönmek ve dolanmak

Hedef: Dönmenin günleri, dolanmanın yılları nasıl yaptığını açıkla ve bir dönüşü çizimden oku.

Dönme gece ile gündüzü, dolanma ise yılı ve Ay’ın ayını yapar. İki fikri birbirinden ayrı tutun.

Başlangıç: Topaç resmiyle başlayın. Dünya döndüğünde Dünya’da neyin değiştiğini sorun.
Destek cümlesi: Çocuk Güneş’in gökyüzünde hareket ettiğini söylerse, Dünya’nın döndüğünü ve Güneş’in yalnızca öyle göründüğünü gösterin.
Sık karışıklık: Birçok çocuk bir yılı Dünya’nın bir dönüşü sanır. Bir dönüşü (gün) Güneş’in etrafındaki bir turdan (yıl) ayırın.
Aktarımı gözlemleme: Yalnızca çizimler. Çocuklardan Güneş’e bakmalarını asla istemeyin. Gerçek gökyüzü gözlemi için yetişkin gözetimi ve uygun göz güvenliği gerekir.

Göster: Kuzey Kutbu’nun üstünden bakınca Dünya saat yönünün tersine döner. Altın noktanın ulaştığı yerleri ulaştığı sıraya göre diz.

Ders 2

Ölçek ve uzaklık

Hedef: Uzay mesafelerinin neden ışığın o yolu gidiş süresiyle ölçüldüğünü açıkla.

Uzaydaki mesafeler çok büyük olduğu için ışığın aldığı süreyle anlatılır. Boyut ve uzaklığı birbirinden ayrı tutun.

Başlangıç: Boyut çizimiyle başlayın. Hangi cismin büyük göründüğünü, hangisinin gerçekten büyük olduğunu sorun.
Destek cümlesi: Çocuk uzaktaki bir cismin her zaman küçük olduğunu düşünürse, boyutunu ve uzaklığını iki ayrı soru olarak karşılaştırın.
Sık karışıklık: Çocuklar ışığın yolculuk süresini bizim beklediğimiz bir süre sanabilir. Bu, ışığın mesafeyi kendisinin kat etmek için harcadığı süredir.
Aktarımı gözlemleme: Bir an bile olsa Güneş’e bakmayı önermeyin. Çocuklara kendi gökyüzü veya konumları hakkında soru sormayın.

Göster: Her ışık süresini kaynağıyla eşleştir. Bu süre hangi cismin ışığına ait?

Ders 3

Çekim ve yörünge

Hedef: Yörüngeyi, büyük bir cisme doğru çekim ile yana doğru hareketin birleşimi olarak açıkla.

Yerçekimi çeker; yana doğru hız düşüşü bir döngüye çevirir. Birlikte bir yörünge oluştururlar.

Başlangıç: Fırlatılan top fikriyle başlayın. Top daha sert atılırsa ne olacağını sorun.
Destek cümlesi: Çocuk astronotların yerçekimi olmadığı için süzüldüğünü söylerse, uzay aracıyla birlikte serbestçe düştüklerini anlatın.
Sık karışıklık: Çocuklar Ay’ın yerçekimi olmadığını ya da süzüldüğünü düşünebilir. Yerçekimi her zaman vardır; sıkça gözden kaçan parça yana doğru hızdır.
Aktarımı gözlemleme: Evde düşürülen ya da fırlatılan nesnelerle, yüksekten deneylerle uğraşılmasın. Yalnızca çizim ve akıl yürütme kullanın.

Göster: Bir yörünge kur. Her parçaya ne geleceğini seç.

Ders 4

Ay evreleri

Hedef: Evreleri, Ay’ın aydınlık yarısının değişen görünümleri olarak açıkla.

Evreler, Dünya’nın gölgesinden değil, Ay’ın aydınlık yarısına bakış açımızın değişmesinden gelir. İki fikri ayrı tutun.

Başlangıç: Dolunayla başlayın. Hangi tarafın parlak olduğunu ve Güneş’in nerede olduğunu sorun.
Destek cümlesi: Çocuk Ay’ın büyüyüp küçüldüğünü söylerse, her resimdeki aynı Ay’a işaret edin. Yalnızca aydınlık kısım değişir.
Sık karışıklık: Dünya’nın gölgesi aylık evreleri değil, tutulmaları yapar. İki fikri ayrı tutun.
Aktarımı gözlemleme: Ay’ın evresini kontrol etmek için Güneş’e bakmayı önermeyin. Çizimleri kullanın.

Göster: Güneş solda. Uyan iki resme dokun.

Ders 5

Tutulmalar ve hizalanma

Hedef: Güneş, Ay ve Dünya’nın sıralanışına göre güneş ve ay tutulmalarını açıkla.

Tutulmalar üç cisim dizildiğinde olur. Ortadaki cisim, tutulmanın türünü belirler.

Başlangıç: Önce güneş tutulmasında, sonra ay tutulmasında ortada hangi cismin olduğunu sorun.
Destek cümlesi: Çocuk karıştırırsa, güneş tutulmasında Ay’ın ortada, ay tutulmasında Dünya’nın ortada olduğunu söyleyin.
Sık karışıklık: Çocuklar tutulmaların her ay olduğunu sanabilir. Ay’ın yolunun eğik olduğunu, bu yüzden çoğu ay çizgiyi kaçırdığını anlatın.
Aktarımı gözlemleme: Çocukları tutulmayı doğrudan izlemeye davet etmeyin. Gerçek tutulma izleme, onaylı göz koruması ve yetişkin rehberliği gerektirir.

Göster: Her sıralanışı ayır: güneş tutulması mı, ay tutulması mı?

Ders 6

Yıldız mı, gezegen mi?

Hedef: Bir nesnenin yıldız mı gezegen mi olduğunu ışığına ve hareketine bakarak açıkla.

Yıldızlar kendi ışığını üretir; gezegenler yansıyan Güneş ışığıyla parlar. Tek bir geceye değil, birkaç gözleme bakın.

Başlangıç: ‘Kendi ışığını üretiyor mu?’ sorusuyla başlayın. Sonra pırıldamaya ve harekete bakın.
Destek cümlesi: Çocuk parlak her noktanın yıldız olduğunu söylerse, bir gezegenin ışığının neyden geldiğini sorun.
Sık karışıklık: Pırıldama, havanın ışığı oynatmasından gelir; tek başına yıldız olduğunu kanıtlamaz. Sabit ışığa ve birkaç gece boyunca yavaş kaymaya bakın.
Aktarımı gözlemleme: Bu set yalnızca ekranda oynanır. Gerçek gökyüzü izlemesi yetişkinle yapılmalı ve asla Güneş’e doğru yapılmamalıdır.

Göster: Piko, bir hafta boyunca yıldızlara göre yavaşça kayan sabit bir nokta görüyor. Bu neye işaret eder?

Ders 7

Bir uzay aracı görevi

Hedef: Bir uzay aracının neden bir gezegenin önüne nişan aldığını ve uzaktan gelen mesajların neden yavaş olduğunu açıkla.

Görev planlaması zaman, mesafe ve yakıt gerçeklerini kullanır. Her iddiayı kanıta bağlı tutun.

Başlangıç: ‘Biz vardığımızda Mars nerede olacak?’ sorusuyla başlayın. Önce çocuğun tahmin etmesine izin verin.
Destek cümlesi: Çocuk bir mesajın anında ulaştığını söylerse, ikinci sayfadaki ışık hızı gerçeğine dönün.
Sık karışıklık: Çocuklar uzayda sesin yol aldığını düşünebilir. Uzayın neredeyse boş olduğunu, bu yüzden sesin ilerleyecek bir ortam bulamadığını anlatın.
Aktarımı gözlemleme: Evde model roket, basınç ya da ateş olmasın. Bu set yalnızca çizim ve akıl yürütmedir.

Göster: Her görev sorununu sırala: yakıt mı, zamanlama mı?

Ders 8

Modeli kanıttan seçmek

Hedef: Bir modelin neden tutulduğunu ya da reddedildiğini, neyi öngördüğünü kontrol ederek açıkla.

Bir model, başarısız olabilecek tahminler yaptığında işe yarar. Kanıt uyduğu sürece tutun.

Başlangıç: Çizimdeki modelle başlayın. Venüs hakkında ne öngördüğünü sorun.
Destek cümlesi: Çocuk modelin her zaman doğru olduğunu söylerse, onun yanlış olduğunu gösterebilecek hangi gözlemin olduğunu sorun.
Sık karışıklık: Çocuklar bir modelin gerçekliğin resmi olduğunu sanabilir. Kanıtla sınadığımız bir fikir olduğunu anlatın.
Aktarımı gözlemleme: Çocuklardan gökyüzünde Venüs’ü ya da Güneş’i aramalarını istemeyin. Çizimleri ve verilen kanıtları kullanın.

Göster: Venüs testini doldur: modelin ne öngördüğünü, ne gördüğümüzü ve ne karar verdiğimizi.

Bu setin ilerlemesi

Tamamlanan dersler bu tarayıcıda kalır. Bu seti sıfırlamak diğer Kids derslerini ve diğer ürünlerin verilerini korur.