Keşif Ormanı · 3–8 yaş

Tosbi'nin Keşif Fişleri

Tosbi hayvanlar, uzay, doğa ve kendi vücudumuz hakkında 40 tane “Biliyor muydun?” kartı topladı. Bir karta dokun, oku ya da Sesli dinle'ye bas, sonra en sondaki küçük şeyi dene.

Bir kart seç

İçinde üç küçük kalp parlayan mor bir ahtapot.

HayvanlarAhtapot

Ahtapotun üç kalbi vardır. Kanı da mavidir.

Bir de deneElini göğsüne koy. Kaç kalbin attığını hissediyorsun?

Ağacın tepesindeki yaprakları yiyen bir zürafa.

HayvanlarZürafa

Zürafa dünyanın en uzun boylu hayvanıdır. Upuzun boynunda senin boynundaki kadar, yani yedi kemik vardır.

Bir de deneParmak uçlarında yükselip uzan. Zürafa kadar uzun olsan nelere yetişirdin?

Kum tepelerinde yürüyen iki hörgüçlü bir deve.

HayvanlarDeve

Devenin hörgücünde su değil, yağ vardır. Yiyecek bulamadığında bu yağ ona güç verir.

Bir de deneResimdeki hörgüçleri say. Bu devenin iki hörgücü var; bazı develerin tek hörgücü olur.

Buzun üstünde sokulmuş imparator penguenler; bir yavru, annesinin ayakları arasında.

Hayvanlarİmparator penguen

İmparator penguen babaları yumurtayı ayaklarının üstünde tutar. Soğukta ve rüzgârda onu yaklaşık iki ay ısıtır.

Bir de deneAyaklarının üstüne yumuşak bir oyuncak koy ve düşürmeden yavaşça yürü. Kolay mı?

Mağarada baş aşağı asılı bir yarasa; çevresinde ses dalgaları.

HayvanlarYarasa

Birçok yarasa karanlıkta ses çıkarır ve yankısını dinleyerek yolunu bulur.

Bir de deneBoş bir odaya ya da büyük bir kâseye “merhaba” de. Sesinin geri geldiğini duyuyor musun?

Dalda duran, bir ucu yeşil bir ucu turuncu bir bukalemun.

HayvanlarBukalemun

Bukalemun renk değiştirebilir. Sıcakta, soğukta ve heyecanlanınca rengi değişir.

Bir de deneBukalemun gibi renk değiştirebilseydin, mutluyken hangi renk olurdun?

Dalda başını epey geriye çeviren bir baykuş.

HayvanlarBaykuş

Baykuş gözlerini oynatamaz. Bunun yerine başını çevirip arkasına bakabilir.

Bir de deneGözlerini hiç oynatmadan, yalnızca başını çevirerek etrafına bak, tıpkı bir baykuş gibi.

Bir çember içinde kelebeğin yaşamı: yumurta, tırtıl, koza, kelebek.

HayvanlarKelebek

Kelebek önce minik bir yumurtadır. Sonra tırtıl olur, sonra kozaya girer ve en sonunda kanatlarını açar.

Bir de deneResimdeki dört aşamayı doğru sırayla göster.

Bir çember içinde kurbağanın yaşamı: yumurta, iribaş, yavru kurbağa, kurbağa.

HayvanlarKurbağa

Kurbağa yavrusuna iribaş denir. Suda yaşar ve kuyruğu vardır. Zamanla bacakları çıkar, kuyruğu kaybolur.

Bir de deneKurbağa gibi üç kez zıpla. Sonra iribaş gibi kıvrıl.

HayvanlarYunus

Yunus balık değildir. Hava solur, bu yüzden nefes almak için suyun yüzüne çıkar.

Bir de deneDerin bir nefes al ve dalan bir yunus gibi biraz tut. Sonra yavaşça ver.

Su birikintisine doğru birlikte yürüyen bir fil ailesi.

HayvanlarFil

Filler ailece yaşar. Aileye en yaşlı büyükanne yol gösterir. Suyun yerini yıllar sonra bile hatırlar.

Bir de deneAilende eve giden yolu kim iyi hatırlıyor? Bir yürüyüşte sana göstermesini iste.

Kendinden çok daha büyük bir yaprağı taşıyan karınca.

HayvanlarYaprak kesen karınca

Yaprak kesen karıncalar, kendi bedenlerinden çok daha büyük ve ağır yaprak parçalarını taşır.

Bir de deneKâğıttan bir yaprak gibi hafif bir şey bul ve başının üstünde odanın öbür ucuna taşı.

HayvanlarBal arısı

Bal arısı dans ederek öbür arılara çiçeklerin nerede olduğunu anlatır.

Bir de deneBir oyuncak sakla. Sonra hiç konuşmadan, dans ederek birine yerini göster.

Çimenli bir adada yavaşça yürüyen dev kaplumbağa.

HayvanlarDev kaplumbağa

Dev kaplumbağalar 100 yıldan uzun yaşayabilir.

Bir de deneTanıdığın en yaşlı kişi kim? Ona çocukken hangi oyunları oynadığını sor.

Yanında minicik bir dalgıç olan kocaman bir mavi balina.

HayvanlarMavi balina

Mavi balina bilinen en büyük hayvandır. Dinozorlardan bile büyüktür.

Bir de deneResimdeki minik dalgıcı bul. Balina kaç dalgıç boyunda?

HayvanlarÇita

Çita karadaki en hızlı hayvandır. Şehirde giden bir arabadan bile hızlı koşabilir.

Bir de deneBiri beşe kadar sayarken yerinde olabildiğince hızlı koş.

HayvanlarFlamingo

Flamingolar yedikleri minik karidesler ve yosunlar yüzünden pembedir. Türkiye'nin göllerine ve deltalarına da çok sayıda flamingo gelir.

Bir de deneFlamingo gibi tek ayak üstünde dur. Ona kadar sayabilir misin?

Gece kumsalda, dalgaların yanında bir deniz kaplumbağası.

HayvanlarCaretta caretta

Caretta caretta kaplumbağaları Türkiye'nin kumsallarına yumurta bırakır. Yavrular gece yumurtadan çıkar ve denize yürür.

Bir de deneKumsalda kumu düz bırak ve çöpünü eve götür. Bu, yavru kaplumbağalara yardım eder.

Uzun kıvrık gagalı, koyu renkli bir kelaynak; bir kayanın üstünde.

HayvanlarKelaynak

Kelaynak çok az kalmış bir kuştur. Türkiye'de Birecik'te yaşar ve orada korunur.

Bir de deneGagaya bak. Bu kuş böyle uzun ve kıvrık bir gagayla neler yapabilir?

Göl kıyısında bir gözü mavi, bir gözü kehribar rengi beyaz bir Van kedisi.

HayvanlarVan kedisi

Van kedileri Van Gölü kıyısından gelir. Çoğunun bir gözü mavi, bir gözü kehribar rengidir. Birçoğu suyla oynamayı sever.

Bir de deneSenin gözlerin ne renk? Aynaya bak ve birine söyle.

Gökyüzünde Dünya'nın göründüğü Ay yüzeyinde bir ayak izi.

UzayAy'daki ayak izi

Ay'da rüzgâr da yağmur da yoktur. Bu yüzden astronotların ayak izleri yıllar sonra bile oradadır.

Bir de deneElini oyun hamuruna ya da ıslak kuma bastır. Dünya'da bu izi ne silerdi?

Yeni aydan dolunaya kadar sıralanmış Ay'ın evreleri.

UzayAy'ın evreleri

Ay'ın şekli aslında değişmez. Güneş'in aydınlattığı yerin farklı bir kısmını görürüz. Yaklaşık her ay yeniden dolunay olur.

Bir de deneBu akşam bir büyüğünle Ay'a bak. Yuvarlak mı, yarım mı, yoksa ince bir gülümseme mi?

UzayGüneş

Güneş o kadar büyüktür ki içine bir milyondan fazla Dünya sığar.

Bir de deneResimdeki minicik Dünya'yı bul. Gerçek Güneş'e asla doğrudan bakma, gözlerine zarar verir.

Yakından Satürn'ün halkası: çok sayıda buz ve kaya parçası.

UzaySatürn'ün halkaları

Satürn'ün halkaları buz ve kaya parçalarından oluşur. Kimi toz kadar küçük, kimi bir ev kadar büyüktür.

Bir de deneBir topun çevresine düğme ya da çakıl taşlarından bir halka yap. İşte küçük bir Satürn.

Mars'ın kızıl toprağında ilerleyen küçük bir keşif aracı.

UzayMars robotu

Mars'ta robot keşif araçları dolaşır ve Dünya'ya fotoğraf gönderir. Mars kırmızı görünür, çünkü tozu paslıdır.

Bir de deneBir kutu ve şişe kapaklarından bir keşif aracı yap. İlk nereye sürerdin?

Dünya'nın üstünde uçan Uluslararası Uzay İstasyonu.

UzayUzay istasyonu

Uluslararası Uzay İstasyonu Dünya'nın çevresini yaklaşık bir buçuk saatte dolaşır. Astronotlar bir günde yaklaşık on altı kez güneşin doğuşunu görür.

Bir de deneSen bir günde kaç gün doğumu görürsün? Kendi gün doğumunu çiz.

Uzayda karanlık bir merkezin çevresinde dönen ışık.

UzayKara delik

Kara delik o kadar güçlü çeker ki ışık bile kaçamaz. Hepsi bizden çok ama çok uzaktadır.

Bir de deneBir kâsedeki suyu karıştır ve içine küçük bir yaprak at. Ortaya doğru nasıl döndüğünü izle.

Küçük bir evin üstünde gece gökyüzünde kayan yıldızlar.

UzayKayan yıldız

Kayan yıldız aslında yıldız değildir. Havaya girip parlayan minik bir uzay taşı ya da toz tanesidir.

Bir de deneAçık bir gecede bir büyüğünle uzanıp gökyüzünü izle. Kayan yıldız sayabilecek misin?

Su üstünde küçük, su altında kocaman kısmı olan bir buzdağı.

Doğa ve havaBuzdağı

Buzdağının çoğu suyun altındadır. Biz yalnızca tepedeki küçük kısmını görürüz.

Bir de deneBir bardak suya buz küpü at. Ne kadarı suyun üstünde kalıyor?

Bir yağmur damlasından geçip gökkuşağı oluşturan güneş ışığı.

Doğa ve havaGökkuşağı

Gökkuşağını görmek için Güneş arkanda, yağmur damlaları önünde olmalı.

Bir de deneGüneşli bir günde, Güneş arkandayken hortumla su püskürt. Kendi gökkuşağını yapabilir misin?

Her birinin altı kolu olan iri kar taneleri.

Doğa ve havaKar tanesi

Kar tanelerinin çoğunun altı kolu ya da altı kenarı vardır. Birbirinin tıpatıp aynısı olan iki kar tanesi yok gibidir.

Bir de deneBüyük kar tanesinin kollarını say. Sonra kâğıdı katlayıp keserek kendi kar taneni yap.

Fırtınada bir deniz fenerinin yakınına düşen şimşek.

Doğa ve havaŞimşek

Şimşeği önce görürüz, gök gürültüsünü sonra duyarız. Çünkü ışık sesten çok daha hızlıdır.

Bir de deneBir dahaki fırtınada çakmadan gürültüye kadar yavaşça say. Sayı büyükse fırtına daha uzaktadır.

Parlayan lavları ve duman bulutu olan bir yanardağ.

Doğa ve havaYanardağ

Yanardağdan çıkan sıcak, erimiş kayaya lav denir. Türkiye'deki Ağrı Dağı ve Erciyes de birer yanardağdır; çok uzun zamandır sessizler.

Bir de deneBir büyüğünle bir bardakta karbonat ve sirkeyi karıştır, yanardağının köpürmesini izle.

Tohumları rüzgârla uçup giden bir karahindiba.

Doğa ve havaUçan tohumlar

Karahindiba tohumlarının minik paraşütleri vardır. Rüzgâr onları uzaklara taşır, oralarda yeni bitkiler büyür.

Bir de deneDışarıda bir karahindiba bul ve üfle. Tohumlar nereye konuyor?

Toprağın üstünde mantarlar; altında ince iplikler uzanıyor.

Doğa ve havaMantar

Mantar bir bitki değildir. Toprağın altında ağ gibi yayılan uzun, ince iplikleri vardır.

Bir de deneMantarlara yalnızca gözlerinle bak. Doğadaki mantarları asla koparma ve yeme.

Hafifçe parlayan, yapraklı büyük bir ağaç.

Doğa ve havaAğaçlar ve hava

Ağaçlar bizim verdiğimiz havayı alır ve bize soluduğumuz oksijeni geri verir.

Bir de deneBir ağaca sarıl ve üç yavaş nefes al. Hava için ağaca teşekkür et.

Diş fırçasıyla kendini fırçalayan gülümseyen bir diş.

VücudumuzDişler

Çocukların 20 süt dişi vardır. Sonra bu dişler düşer ve yerlerine daha güçlü kalıcı dişler çıkar.

Bir de deneSabah ve akşam, dişlerini bir şarkı boyunca fırçala.

Vücudumuzİskelet

Bebekken vücudumuzda yaklaşık 300 kemik vardır. Büyüdükçe bazıları birleşir ve yetişkinde 206 kemik kalır.

Bir de deneParmaklarındaki kemikleri yokla. Bir parmakta kaç tane bulabiliyorsun?

Çevresinde yumuşak atışlar olan gülümseyen kırmızı bir kalp.

VücudumuzKalp

Kalbin yaklaşık yumruğun büyüklüğündedir. Sen uyurken bile hiç durmadan çalışır.

Bir de deneYumruk yap: kalbin bu büyüklükte. On kez zıpla, sonra daha hızlı attığını hisset.

Ayın ve yıldızların altında yatağında uyuyan bir çocuk.

VücudumuzUyku

Sen uyurken vücudun dinlenir ve büyür. Beynin de gün içinde öğrendiklerini düzene koyar.

Bir de deneBu akşam uyumadan önce birine bugün öğrendiğin yeni bir şeyi anlat.